Er is altijd een moment dat ik in een Israëlisch restaurant zit, het menu heb doorgenomen, en toch weer bestel wat ik al ken: shakshuka. Niet uit luiheid.
▶Inhoudsopgave
Gewoon omdat het zo goed is. En omdat elke keer weer blijkt dat dit schijntje eieren in tomatensaus veel meer is dan de som van zijn ingrediënten.
Shakshuka — het woord betekent letterlijk "een mengsel" in het Arabisch — is een gerecht met wortels in Noord-Afrika, maar het is in Israël waar het echt een nationale icon werd. Je vindt het overal: bij een eenvoudig ontbijt in Tel Aviv, als brunch in Jeruzalem, als avondeten in Haifa. Het is het soort gerecht dat mensen met elkaar verbindt, letterlijk aan tafel.
Waarom shakshuka werkt
Het mooie van shakshuka is de eenvoud. Je hebt niet veel nodig: tomaatjes, paprika, ui, knoflook, eieren en een paar kruiden.
Cumin, paprikapoeder, een snufje cayenne als je van pittig houdt. De saus langzaam laten sudderen, er eieren in kloppen, en wacht tot de eieren net gaar zijn. Dat is het.
Mijn manier (die niet de enige is)
Maar eerlijk gezegd zit de kracht niet in de techniek. Het zit in de sfeer. Shakshuka wordt in dezelfde pan geserveerd als waarin het kookt. Je pakt een stuk brood — vers, knapperig — en je dunkt het in die rode, kruidige saus.
Er is iets primitief en tegelijkertijd heel verfijnd aan. Ik begin altijd met ui en knoflook in olie, laat ze zacht worden, voeg paprikapoeder en cumin toe, en laat dat even fruiten.
Dan komt de blik tomaatjes erbij — uit blik, want die zijn beter dan die zachte wintertomaten uit de supermarkt. Laat het twintig minuten zachtjes pruttelen. Dan maak ik kuiltjes in de saus, breek er eieren in, dek de pan af, en wacht tot de eieren net gaar zijn.
Het eigeel mag nog wat romig zijn. Wat me opvalt als ik het in Israël eet: daar voegen ze vaak feta of schapenkaas erbij, en soms wat verse koriander of peterselie. In Nederland zie ik vaak brood erbij, maar in Israël is het soms een volledig ontbijt met salade, olijven en yoghurt. Het past overal.
Waar je de beste shakshuka eet in Israël
Als je één reden nodig hebt om naar Israël te gaan, laat het dan de keuken zijn.
Tel Aviv: de brunch-hoofdstad
En binnen die keuken is shakshuka een must. Hier zijn de plekken die ik zelf ken en waar ik terug zou keren zonder twijfel. Tel Aviv is de stad waar de Israëlische ontbijtcultuur een religie is.
En shakshuka is het geloof. Op de Carmel-markt vind je kleine kraampjes waar het vers wordt gemaakt, maar de echte parels zitten vaak in de kleine restaurants achter de boulevard.
Ik heb geen specifieke naam die ik aan iedereen doorgeef — de beste plekken veranderen, en soms is het gewoon het restaurant waar de lokale bevolking zit.
Vraag het aan je gastheer of je hotel. Die kennis maakt echt het verschil. Wat ik wel kan zeggen: de beste reistijd om dit te ervaren is maart tot mei of oktober tot november. Het weer is dan perfect — warm genoeg om buiten te zitten, niet zo heet dat je smelt.
Jeruzalem: shakshuka met geschiedenis
En dat maakt het ontbijt op een terras in Florentin of langs de Jeruzalemmerlaan een stuk aangenamer. In Jeruzalem eet je shakshuka in een heel andere sfeer.
De stad heeft een andere energie — spiritueel, druk, eeuwenoud. En het eten voelt daardoor ook zwaarder, rijker. In de oude stad vind je kleine eetplekken waar shakshuka wordt geserveerd met lokale broodsoorten en huisgemaakte sauzen.
De trein van Tel Aviv naar Jeruzalem is trouwens sneller en comfortabeler dan de bus.
Dat is even een praktisch punt, maar het maakt de dagtocht een stuk makkelijker. En met de bussen van Egged kun je ook de rest van het land verkennen als je eenmaal op pad bent.
Shakshuka maken in Nederland
Je hoeft niet naar Israël om shakshuka te eten. In Utrecht, Amsterdam en Den Haag zijn er genoeg Midden-Oosterse restaurants waar het op de kaart staat.
Maar het thuis maken is eigenlijk net zo leuk. En goedkoper. De ingrediënten zijn overal verkrijgbaar. De tomaten uit blik uit de supermarkt werken prima.
Cumin en paprikapoeder ook. Het enige wat ik zou zeggen: investeer in goed brood.
Een paar dingen die ik heb geleerd
Dat maakt het verschil tussen een goed gerecht en een geweldig gerecht. En als je het echt wilt ervaren zoals het bedoeld is: zet de pan midden op de tafel, geef iedereen een lepel, en eet het met je handen. Niet met mes en vork.
Dat is hoe het hoort. Shakshuka is geen precies gerecht.
Er is geen officieel recept. Elke familie, elke regio, elke kok maakt het anders.
Sommigen voegen wortel toe, anderen courgette, weer anderen een scheutje honing. Dat is het mooie eraan. Wat ik de afgelopen jaren heb gemerkt: hoe meer je het maakt, hoe meer je het begrijpt. Niet de techniek — die is simpel — maar de balans.
Tussen pittig en zoet, tussen kruidig en zuur, tussen gaar en romig. Als je die balans voelt, heb je het.
Dus: maak het deze week. Niet morgen, niet volgende week. Deze week. Je hebt waarschijnlijk al de meeste ingrediënten in huis. En als je het eenmaal hebt gemaakt, snap je waarom ik elke keer weer bestel wat ik al ken.
Veelgestelde vragen
Wat zijn veelvoorkomende fouten bij het bereiden van shakshuka?
Een veelvoorkomende fout is dat de tomaten niet lang genoeg sudderen. Als je de tomaten te snel kookt, blijven ze taai en geven ze niet de zoete, rijke smaak af die shakshuka zo speciaal maakt. Zorg er dus voor dat je de saus minstens 20 minuten op laag vuur laat pruttelen, met een deksel op de pan, totdat hij dikker wordt en de smaken goed zijn samengevoegd.
Waarom stolt het ei niet in shakshuka?
Het ei stolt niet omdat de saus niet heet genoeg is. Shakshuka wordt bereid met een relatief lage temperatuur, waardoor het ei zacht en romig blijft. Zorg ervoor dat de saus goed warm is voordat je de eieren erin breek, en wacht tot ze net gaar zijn – ze mogen niet hard worden.
Is shakshuka gezond of ongezond?
Shakshuka is over het algemeen een gezonde keuze! Het is rijk aan fruit en groenten zoals tomaten en paprika, en bevat gezonde vetten van olijfolie. Het is een voedzaam ontbijt of lunch dat je lichaam energie geeft en vol zit met vitaminen en mineralen, mits je het met mate eet en niet te veel extra calorieën toevoegt.
Welke kruiden horen in shakshuka?
Traditioneel gebruikt shakshuka komijn, paprikapoeder en cayennepeper voor een warme, pittige smaak. Maar je kunt ook andere kruiden toevoegen, zoals koriander of peterselie, om de smaken te verrijken. Experimenteer met verschillende kruiden om je eigen unieke shakshuka te creëren!
Wat eet je meestal bij shakshuka?
In Israël wordt shakshuka vaak geserveerd met vers brood om de rijke tomatensaus op te deppen. Maar je kunt het ook combineren met een frisse salade, feta of schapenkaas, of zelfs een beetje yoghurt voor een compleet en bevredigend gerecht – het past echt bij elk moment van de dag!