Sta je op een druk kruispunt in Tel Aviv en wil je een taxi pakken?
▶Inhoudsopgave
Dan merk je al snel dat het in Israël anders werkt dan in Nederland. Geen vaste prijzen, geen meter in de auto, en de chauffeur die meteen vraagt: "Waarheen, vriend?" Het klinkt misschien chaotisch, maar er zit een systeem achter. En sinds een paar jaar is er een app die alles wat transparanter maakt: Gett.
De Sheruts: het oude systeem
In Israël noem je een gewone taxi een sherut. Dat is een onafhankelijke taxichauffeur met eigen auto, vaak een oudere Mercedes of een Hyundai.
Deze chauffeurs werken al decennia lang op dezelfde manier: je stapt erbij, je zegt waar je heen wilt, en dan onderhandel je over de prijs. Geen meter, geen bonnetje, gewoon een deal tussen jou en de chauffeur. Dat klinkt misschien handig, maar het heeft ook nadelen.
Vooral als je de stad niet kent, loop je snel te veel betalen.
Een rit van vijf kilometer in Tel Aviv kan tussen de 20 en 30 shekel kosten, maar soms ook meer als de chauffeur merkt dat je toerist bent. En buiten de grote taxistandplaatsen — vaak te herkennen aan een oranje lamp — is het lastig om een taxi te vinden, vooral 's nachts. Wat me opvalt is dat de kwaliteit van de service sterk varieert.
Sommige chauffeurs zijn vriendelijk en rijden netjes, maar anderen negeren verkeersborden of praten de hele rit door over politiek. Er zijn regelmatig klachten over overdreven prijzen en onvriendelijk gedrag. De controle door de gemeenten is beperkt, dus misstanden blijven vaak onopgemerkt.
Gett: de app die alles veranderde
In 2013 verscheen Gett op de Israëlische markt. Het was de eerste ridesharing-app die echt werkten in het land.
Met Gett bestel je een taxi via je smartphone, ziet je de geschatte prijs vooraf, en volg je de chauffeur in real-time op de kaart. Geen onderhandelingen, geen verrassingen. Gett werkt anders dan de sheruts.
De tarieven worden automatisch berekend op basis van afstand en tijd. De chauffeurs zijn professioneler, de auto's zijn schoner, en je hoeft niet eerst te zoeken naar een taxistandplaats.
Je opent de app, tikt je bestemming in, en binnen enkele minuten staat er een taxi voor je deur.
Wat ik persoonlijk handig vind, is dat Gett ook buiten de drukke gebieden goed werkt. In Jeruzalem of Haifa, waar de minder bekend bent met de straten, is het fijn om een betrouwbare chauffeur te hebben die de weg kent. En tijdens piekuren, zoals in het weekend of tijdens evenementen, stijgen de prijsen weliswaar — maar je weet dat vooraf. Gett informeert je over surge pricing, zodat je kunt beslissen of je wilt wachten of niet.
Gett heeft de markt duidelijk veranderd. De sheruts zijn gedwongen hun prijzen te verlagen en hun service te verbeteren. Volgens eigen data steeg het aantal ritten met Gett in Tel Aviv met meer dan 300% in de eerste drie jaar na de lancering. Dat zegt genoeg.
Uber in Israël: een mislukte poging
Uber probeerde in 2018 ook de Israëlische markt te betreden. Maar het werd geen succes.
De sheruts lobbyden actief tegen Uber, en de overheid legde strenge regels op. Uber mocht maar een beperkt aantal auto's inzetten en moest dure vergunningen betalen. Uiteindelijk stopte Uber in 2020 met zijn activiteiten in Israël.
Dat is opvallend, want in veel andere landen is Uber juist de grote vernieuwer geweest.
Maar in Israël was Gett al te sterk geworden, en de traditionele taxi-industrie had te veel invloed op het beleid. Het laat zien hoe moeilijk het is om een bestaand systeem te veranderen, zelfs als de consument er beter van wordt.
Prijzen: wat betaal je echt?
Laten we het hebben over geld. Voor wie zich afvraagt hoe het lokaal vervoer in Israël is geregeld: een gemiddelde Gett-rit in Tel Aviv kost tussen de 25 en 40 shekel.
Een sherut-rit over dezelfde afstand ligt meestal tussen de 20 en 30 shekel.
Dus Gett is iets duurder, maar je betaalt voor transparantie en comfort. Tijdens piekuren kan het verschil groter worden. Gett gebruikt surge pricing, wat betekent dat de prijs stijgt als er veel vraag is.
Maar je ziet dat vooraf in de app. Bij de sheruts gebeurt dat ook, maar dan pas als je in de auto zit. Dan heb je weinig keuze. Een recente studie van de Israel Antitrust Authority toonde aan dat Gett-prijzen soms aanzienlijk hoger waren dan de officiële tarieven van de sheruts, vooral tijdens drukke periodes.
De autoriteit heeft aanbevelingen gedaan om de transparantie te verbeteren. Dat is een goed signaal: concurrentie is goed, maar alleen als het eerlijk is.
Beschikbaarheid en service: wat kun je verwachten?
Gett biedt over het algemeen een betere beschikbaarheid dan de sheruts. Vooral in drukke gebieden en 's nachts is het gemakkelijker om een rit te bestellen via de app.
De wachttijden zijn korter, en je weet altijd waar je chauffeur is. De servicekwaliteit van Gett is ook hoger. De chauffeurs zijn professioneler, de auto's zijn schoner, en je kunt na een rit een beoordeling geven. Dat zorgt voor extra verantwoordelijkheid.
Bij de sheruts is dat niet het geval. Je hebt geen manier om feedback te geven, dus slechte ervaringen worden vaak niet opgelost.
Toch zijn er ook bij Gett problemen. Tijdens piekuren kunnen wachttijden langer zijn, en soms zijn chauffeurs onvriendelijk.
Het is altijd verstandig om reviews van andere gebruikers te lezen voordat je een rit bestelt.
Regulering en de toekomst
De overheid probeert de concurrentie tussen Gett en de sheruts te stimuleren, maar de traditionele taxi-industrie heeft nog steeds veel invloed. In 2020 werd een wet ingevoerd die ridesharing-diensten onderwerpt aan dezelfde regels als traditionele taxi's. Dat betekent dat Gett een vergunning moet hebben en aan veiligheidsnormen moet voldoen.
De toekomst van de Israëlische taxi-industrie ziet er interessant uit. Technologie zal een grotere rol spelen, elektrische taxi's worden populairder, en de vraag naar milieuvriendelijke transportopties groeit.
Gett en andere apps zullen waarschijnlijk een steeds belangrijkere rol spelen, terwijl de sheruts zich moeten aanpassen om te overleven. Eerlijk gezegd denk ik dat de consument het uiteindelijk wint.
Meer keuze, betere prijzen, en een hogere servicekwaliteit. Maar het proces is langzaam, en de weerstand van de oude garde is groot. Toch is de richting duidelijk: de toekomst is digitaal, transparant, en klantgericht.