Je aankoop in de supermarkt in Tel Aviv, je staat aan de kassa, en de terminal vraagt: creditcard of debitcard?
▶Inhoudsopgave
Die ene seconde van twijfel kost je meer geld dan je denkt. Laten we het helder krijgen.
Het probleem is niet de kaart, maar de valuta
Israël gebruikt de nieuwe Israëlische sjekel (ILS). En hier begint het al lastig: veel Nederlandse creditcards rekenen een wisselkoersopslag van 1 tot 3 procent bij elke betaling in sjekel.
Dat is je standaard buitenlandse transactiekosten. Maar er is meer. Wat me opvalt is dat veel reizigers zich niet realiseren dat hun bank thuis extra kosten verbergt in de wisselkoers. Die "gratis" creditcard? Meestal niet echt gratis.
Wat je debitcard doet in Israël
De werkelijke wisselkoers die je bank toepast kan een tot twee procent bovenop de interbancaire koers liggen. Dus al die "0% wisselkoersopslag"-campagnes zijn vaak minder rooskleurig dan ze lijken.
Een Nederlandse debitcard — die gewone betaalpas of Maestro/V Pay kaart die gekoppeld is aan je bankrekening — werkt in Israël bijna overal.
Supermarkten, restaurants, tankstations, het openbaar vervoer: alles accepteert pinpas. Maar de binnenlandse vervoerders zoals Egged bussen accepteren alleen de Rav-Kav kaart of contant geld. Geen uitzondering voor buitenlandse pinpassen.
Wat je creditcard doet in Israël
De wisselkoers die je krijgt is de Mastercard of Visa interbancaire koers, plus een kleine marge van je bank. Bij bijna elke Nederlandse bank is die marge tussen 0,5 en 1,5 procent.
Niet slecht, maar als je veel betaalt, voelt het aan als een stille belasting. Eerlijk gezegd, voor de meeste eerste keer bezoekers aan Israël is dit de eenvoudigste optie. Je hebt er al een, het werkt, en je hoeft je geen zorgen te maken over aparte kaarten te regelen.
Creditcards worden overal geaccepteerd waar je een pincode invoert. Dat zijn bijna alle winkels, restaurants, en zelfs kleinere markten.
Maar let op: de ambachtelijke markten in de Mahane Yehuda-markt in Jeruzalem, de winkeliers in de oude stad, en kleinere kraampjes accepteren vaak alleen contant geld. En daar komt het: de ambachtelijke markten vragen soms een kleine korting als je contant betaalt.
De meeste Nederlandse creditcards rekenen een wisselkoersopslag. Bij ING, ABN AMRO, en Rabobank ligt die tussen de 1,5 en 2,5 procent.
Bunq en N26 doen het vaak zonder extra kosten, maar dan betaal je een maandelijks abonnement. Dat vind ik trouwens het belangrijkste verschil: een creditcard biedt je een buffer. Als er iets misgaat — een dubbele betaling, een fraudeuze transactie — hebt je creditcard een chargeback-recht. Met een debitcard is het geld direct weg van je rekening. In Israël, waar je veel contant geld gebruikt en je niet overal een pinpas kan gebruiken, geeft dat gevoel van veiligheid.
Contant geld in Israël: de onzichtbare kosten
Je komt in Israël, en je denkt: ik pin gewoon overal. Maar de werkelijkheid is anders; lees daarom onze tips voor pinnen in Israël goed door.
De ambachtelijke markten, de kleine kraampjes in Bethlehem, de gidsen bij religieuze bezienswaardigheden — ze willen contant. En dan moet je sjekel hebben. Dat betekent: wisselen bij een wisselkantoor.
En daar zit het probleem. Het wisselkantoor in de luchthaven van Ben Gurion Airport rekenen een marge van 5 tot 8 procent.
De werkelijke kosten per betaalmiddel
De wisselkantoren in Tel Aviv en Jeruzalem zijn het beste, met een marge van 2 tot 4 procent. Maar het verschil is nog steeds aanzienlijk. Wat ik doe — en wat ik klanten altijd adviseer — is wisselen via een app zoals Wise of Revolut. Die rekenen een marge van 0,3 tot 0,7 procent.
Voor een reis van twee weken naar Israël, met een gemiddelde uitgave, bespaar je daarmee een aanzienlijk bedrag. Laten we het concreet maken.
Stel: je besteedt 1.000 euro aan je reis. Dit is wat je per betaalmiddel betaalt aan wisselkoers en transactiekosten: Debitcard (Nederlandse bank): 0,5 tot 1,5% marge = 5 tot 15 euro extra creditcard (Nederlandse bank): 1,5 tot 2,5% marge = 15 tot 25 euro extra Wise/Revolut: 0,3 tot 0,7% marge = 3 tot 7 euro extra contant wisselen bij wisselkantoor: 2 tot 8% marge = 20 tot 80 euro extra
De conclusie is duidelijk: de goedkoopste optie is een Wise of Revolut-kaart.
Maar die heb je niet altijd, en je moet je geld vooraf opstorten. De meeste Nederlanders hebben een gewone debitcard, en die werkt prima.
Mijn advies voor een reis naar Israël
Neem je gewone debitcard mee. Wissel een kleine hoeveelheid sjekel via Wise of een lokaal wisselkantoor in de stad.
Gebruik contant geld voor markten en kleine kraampjes. En als je een creditcard hebt, neem die mee als back-up. De beste manier om geld mee te nemen naar Israël als Nederlander is een goede voorbereiding. De beste reistijd voor een bezoek aan Israël is maart-mei of oktober-november. Het weer is aangenaam, de drukte is minder, en je hebt meer ruimte om rustig te wisselen en te betalen zonder de druk van de piekseizoenen.
En als je eenmaal in Israël bent, en je staat aan de Klaagmuur, of je loopt door de oude stad van Jeruzalem — dan merk je dat het geld het minst belangrijke is. Maar vooraf, als je thuis zit en je reis plant, is het goed om je te verdiepen in betalen in Israël met de shekel. Dat is het verschil tussen een reis die je herinnert, en een reis die je betaalt.