Er is iets bijzonders aan het kopen van halva in Israël. Niet alleen omdat het smeet, maar vooral omdat je daar, tussen de kruidenmarkten en de oude stadswanden, merkt dat zoetigheid daar een ander ritme heeft. Langzamer. Meer bedachtzaam.
▶Inhoudsopgave
En ja, ook lekkerder. Halva is het souvenir dat je niet zoekt, maar dat je tegenkomt. Het staat in glazen potten op de toonbank van een kraampje in de Carmelmarkt, of in grote blokken op een houten plank in de Arabische winkel in Akko. En als je één stukje proeft, ben je verkocht.
Wat is halva eigenlijk?
Halva is geen taart, geen koek, en geen snoep. Het is een pasta van sesam en suiker, soms met pistachenoten, cacao of vanille.
De tekstuur is bijna poederachtig, maar tegelijk stevig. Het smelt op je tong en laat een nootachtige nasmaak achter. Sommige mensen vinden het te zoet.
Ik vind het juist perfect — als je het combineert met een sterke Turkse koffie uit een kleine kop.
Wat me opvalt is dat halva in Israël geen één ding is. Er zijn tientallen varianten. Van de klassieke sesamversie tot halva met pistache, van lokale ambachtelijke makers tot industriële merken. En ja, het verschil is hoorbaar — letterlijk. De goede halva kraakt als je erin bijtet.
Waar koop je de beste halva?
De Carmelmarkt in Tel Aviv
De Carmelmarkt is druk, kleurrijk, en soms overweldigend. Maar tussen de groentekramen en de olijfoliebaronnen zit er altijd een halvawinkel.
Kijk niet alleen naar de verpakking — vraag om een proefstukje. De beste verkopers snijden er zelf een stuk af met een mes.
Dat is een goed teken. Eerlijk gezegd? De halva bij de Carmelmarkt is niet altijd de lekkerste.
De Arabische markten: Jaffa, Akko, Nazareth
Soms is het te droog, soms te zoet. Maar de sfeer maakt het bijzonder. Je staat daar midden in het hart van Tel Aviv, met straattaal om je heen, en je proeft iets dat duizenden jaren oud is. Als je écht op zoek bent naar de beste halva, moet je naar het noorden.
In Akko, in de oude stad, zitten kleine winkels waar halva nog met de hand wordt gemaakt.
De eigenaar vertelt je graag het verhaal erachter. Hoe zijn vader het al deed, hoe de sesam wordt geroosterd, hoe de suiker precies de juiste temperatuur moet hebben.
In Nazareth vind je halva die je nergens anders vindt — vers, warm, bijna vers gemaakt. Dat vind ik trouwens het mooiste aan Israël: je kunt in één dag van Tel Aviv naar Jeruzalem reizen met de trein, en de volgende dag sta je in een kraampje in Akko dat al generaties bestaat. Ja, je kunt halva ook kopen in de supermarkt.
Supermarkten en luchthaven
En ja, op de luchthaven van Ben Gurion Airport staan er grote dozen klaar.
Maar dat is niet hetzelfde. De verpakking is netter, de prijs is hoger, en het verhaal ontbreekt. Als je echt iets mee wilt nemen, koop het dan waar het leeft.
Andere zoete souvenirs die je niet mag missen
Halva is niet het enige wat de Israëlische zoete troost te bieden heeft.
Er zijn een paar andere dingen die ik altijd meeneem. Turkse knoepf (Turkish delight) — in Israël heet het lokum, en het is overal verkrijgbaar. De versie met rozenwater en pistache is mijn favoriet. Licht, poedersuikerig, en verrassend verfijnd. Combineer dit lekkers eens met de lokale koffiecultuur voor de ultieme ervaring.
Chocolade met sesam — een combinatie die je in Nederlands bijna niet vindt. De Israëlische chocoladefabrieken doen er iets bijzonders mee.
Soms met zeezout, soms met honingnoten. Het is een perfect geschenk.
Dadels — ja, dadels. In Israël zijn ze overal: in de supermarkt, op het ontbijt, in de salade. De Medjoul-dadel is de koning onder de dadels — groot, zacht, en bijna caramel-achtig.
Ze zijn een must-have. Specerijen — de kruiden uit de Machane Yehuda-markt in Jeruzalem zijn een cadeau op zich.
De verkopers snijden er een stuk af met een mes. Dat is een goed teken.
Praktische tips voor het meenemen
Halva is zwaar. Een pot van een kilo voegt aanzienlijk toe aan je bagage.
Weeg het mee als je het niet in je handbagage stopt — het is geen vloeistof, dus geen probleem bij de security. Maar het kan wel lekker worden gecomprimeerd als je het in de bagage stopt. De douane in Israël is streng, maar eerlijk.
Een geldig paspoort met minimaal drie maanden geldigheid na terugkeer is absolute vereiste.
En ja, ze controleren je bagage. Maar als je halva meeneemt, is dat geen probleem. Het is geen verboden product.
Wat ik altijd doe: ik koop halva aan het einde van mijn reis. Zo hoef ik het niet de hele tijd mee te sjouwen.
En ik koop het bij een kraampje dat ik eerder heb bezocht.
Dan weet ik zeker dat het goed is.
Een laatste gedachte
Israël is een land van contrasten. Hard en zacht. Luid en stil. Bitter en zoet. En halva past daar perfect in, net als de beste falafel van Israël. Het is een klein stukje van dat contrast dat je mee naar huis neemt.
Niet alleen als souvenir, maar als herinnering aan iets dat je daar hebt geproefd, tussen de oude muren en de zon.
Dus als je ooit naar Israël gaat — en je zou moeten, want het is veiliger dan veel Nederlanders denken — doe je boodschappen op de lokale markt en koop halva. Niet als verplichte stop, maar als een klein ritueel.
Proef het daar, koop het daar, en neem het mee. Want thuis, met een kop sterke koffie, proef je weer even die zon.